Μεταπολεμική Περίοδος

Μετά την συνθηκολόγηση των Γερμανών η Λέρος θα παραμείνει για ένα διάστημα υπό βρετανική διοίκηση.

Στις 31 Δεκεμβρίου 1947 σε επίσημη τελετή στον Πλάτανο η αγγλική σημαία θα αντικατασταθεί από την ελληνική.

Στις 7 Μαρτίου 1948 θα εορτασθεί η ενσωμάτωση του νησιού στην Ελλάδα. Κατά τη διάρκεια των Μεταπολεμικών χρόνων, οι ελληνικές κυβερνήσεις χρησιμοποίησαν πολλά από τα κτήρια του νησιού για διάφορους λόγους.

Το 1949, σε τμήμα των εγκαταλελειμμένων ιταλικών στρατώνων, ιδρύονται οι λεγόμενες «βασιλικές τεχνικές σχολές», που ήταν κέντρο εθνικής διαπαιδαγώγησης νεαρών ανταρτών και παιδιών που, για ποικίλους λόγους, βρέθηκαν μέσα στον εμφύλιο πόλεμο, χωρίς οικογένεια. Εκτός από την εκμάθηση κάποιας τέχνης για μελλοντική επαγγελματική απασχόληση, γινόταν κυρίως προσπάθεια ιδεολογικής και πολιτικής προσαρμογής στο όνομα του τότε επίσημου δόγματος, που ήταν ο αντικομουνισμός.

Περίπου 16.000 νέοι πέρασαν από τις σχολές αυτές της Λέρου, ζώντας σε συνθήκες πειθαρχημένης διαβίωσης, ενώ 200 περίπου άτομα από τον ντόπιο πληθυσμό εργάζονταν σαν εκπαιδευτές στις διάφορες τέχνες και για τη συντήρηση των σχολών.

Η λειτουργία τους κράτησε, με φθίνουσα πορεία, μέχρι το Δεκέμβριο του 1964 όπου αποφοίτησαν και οι τελευταίοι μαθητές. Με το από 18-3-1957 Βασιλικό Διάταγμα, ιδρύεται στην Λέρο η «Αποικία Ψυχοπαθών Λέρου» σε κτίρια της Ιταλικής Ναυτικής Βάσης, στην τοποθεσία «Γωνιά» του Λακκιού.

Στη συνέχεια, λόγω αυξημένης προσέλευσης ασθενών θα χρησιμοποιηθούν και τα κτίρια της πρώην Ιταλικής Αεροπορικής Βάσης στην περιοχή Λέπιδα, όπου μέχρι τότε στεγάζονταν οι Βασιλικές Τεχνικές Σχολές (15-6-1964).

Με το Βασιλικό Διάταγμα της 10-02-1965, τροποποιείται ο Οργανισμός της «Αποικίας Ψυχοπαθών Λέρου», μετονομάζεται σε «Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου» και προβλέπει 2.650 κλίνες και 625 άτομα προσωπικό.

Στην διάρκεια της δικτατορίας, από τον Απρίλιο του 1967 έως τον Ιούλιο του 1974, η Λέρος γίνεται ένας τόπος στρατοπέδων συγκέντρωσης πολιτικών κρατουμένων, αντίπαλων της δικτατορίας, κυρίως αριστερών.

Από τον Σεπτέμβριο του 1967 oι πολιτικοί κρατούμενοι στα στρατόπεδα του Αη Γιώργη, του Παρθενίου αλλά και στον τόπο εκτόπισης στην Αγία Μαρίνα, θα προσεγγίσουν το 1/3 του συνολικού αριθμού των Πολιτικών Κρατουμένων της Δικτατορίας (7.900).